تعريف گمرك به عنوان يك اصطلاح بين المللي
شوراي همكاري گمركي گمرك را چنين تعريف نموده است. (1)
· « گمرك سازماني است دولتي كه مسئول اجراي قانون گمرك و وصول حقوق و عوارض ورودي و صدوري و همچنين واردات، ترانزيت و صادرات كالا ميباشد.»
اين اصطلاح به هريك از قسمتهاي سازمان گمرك و يا ادارات اصلي يا تابعة آن نيز اطلاق ميشود مثلاً در مورد مأمورين گمرك، حقوق و عوارض ورودي و صدوري و كنترل واردات يا صادرات يا هر امر ديگري كه در حدود عمليات گمركي باشد نيز به كار ميرود مثل: مأمور گمرك، حقوق گمركي، اداره گمرك و اظهار نامة گمركي.
با توجه به تعاريف به عمل آمده ميتوان گفت گمرك سازماني است مالي و اقتصادي كه از ديرزمان در كشورها وجود داشته و در هر زمان بنا به مقتضيات زمان و خواست حكومتهاي شكل و سازماني خاص به خود گرفته است تا به صورت فعلي درآمده است. · گمرك به طور قانوني فقط نقش تطبيق واردات و صادرات را با مقررات وضع شده براي واردات كالا و صادرات دارد. بنابراين در ورود يا صدور كالا فقط نقش گمركآناستكه:
1- الزامات قانوني در ورود و صدوركالا توسط وارد كنندگان يا صادر كنندگان رعايت شود.
2- محدوديتها و ممنوعيتهاي وضع شده مراعات شود.
3- معافيت ها و تخفيفهاي توصيه شده به موجب قانون در صورت تطبيق مشخصات كالا، به وارد يا صادركننده داده شود.
4- حقوق و عوارضي كه وضع شده است را بطور صحيح وصول نمايد